به تو هم خواهد رسيد . « 1 » در حكومتى كه پس از سقيفه تشكيل شد ، خلافت در دست ابوبكر و قضاوت در دست عمر و اموال عمومى در اختيار ابوعبيده قرار گرفت . به عبارت ديگر ، رياست جمهورى به ابوبكر ، وزارت اقتصاد به ابوعبيدهء جرّاح ، و رياست ديوان عالى به عمر رسيد . ابن اثير مىنويسد : وقتى كه ابوبكر به خلافت رسيد ، ابو عبيده به او گفت : من مال را تأمين مىكنم . عمر به وى گفت : قضاوت را من به عهده مىگيرم . « 2 » ابوعبيدهء جراح در سال هجدهء هجرى در شام ، در زمان خلافت عمر درگذشت . اما پنج عضو ديگر به كارگردانى ابوبكر و عمر هم‌چنان پايدار بودند و آنان از سال اوّل بعثت تا نيم قرن بعد در كمك به همديگر و دفاع از منافع خود هوادار هم بودند و در همهء صحنه‌هاى سياسى اين نيم قرن حساس كه دخالت كامل در شكل دادن تاريخ اسلام دارد ، نقش اساسى را بر عهده داشتند . آنان كه از آغاز مىديدند رسول اكرم صلى الله عليه و آله در هر فرصتى گاهى تصريحاً و گاهى تلويحاً مولاى متقيان عليه السلام را براى خلافت بعد از خود معرفى مىنمايد ، پيمان بستند كه در برابر مولا قرار گيرند . اما سه نفر از اين جمعيت ( ابوبكر و عمر و عثمان ) موفق شدند و طلحه و زبير نيز جنگ جمل را به راه انداختند . چنانچه سعدبن ابى وقاص در شوراى عمر نقش مخالف مولا را به عهده گرفت . با وجود چنين صحنه‌هايى از تاريخ ، به

--> ( 1 ) . طبقات ابن سعد ، ج 3 ، ص 298 ؛ شرح نهج البلاغه ، ج 6 ، ص 12 . . ( 2 ) . تاريخ كامل ، ج 1 ، ص 420 . .